Virtuele Lysimeter 2.0: Meer grip op water, nutriënten en zouten in de grondteelt
Om te voldoen aan de eisen van de Kaderrichtlijn Water (KRW), zijn voor grondgebonden kasteelten afspraken gemaakt over de 'zorgplicht'. Dit houdt in dat de watergift en bemesting moeten aansluiten op de behoefte van het gewas. Als hulpmiddel hiervoor is de Virtuele Lysimeter (VL) ontworpen. Dit instrument geeft telers inzicht in de waterverliezen naar het grond- en oppervlaktewater.
Binnen het huidige Publiek-Private Samenwerkingsproject (PPS) 'VL 2.0' wordt dit instrument nu verder verbeterd en uitgebreid met nutriënten en zouten.
Direct inzicht via een nieuw dashboard
Voor deze uitbreiding is een speciale nutriëntenmodule ontwikkeld. Deze module maakt de opname door het gewas, de concentraties in de bodem en de verliezen heel inzichtelijk. In het dashboard van de Virtuele Lysimeter zijn nu naast de waterstromen en watergehalten ook de nutriëntenstromen en de concentraties in de bodem direct zichtbaar.
Binnen het project is er ook veel aandacht voor het meten van de vochtgehalten, om zo de berekeningen van de VL te controleren. De resultaten laten zien dat deze vochtgehalten betrouwbaar gemeten kunnen worden. Dit kan zowel met ingegraven WET-sensoren als met een prikstok. Het grote voordeel van de prikstok is dat deze relatief makkelijk geïnstalleerd en weer verwijderd kan worden als dat nodig is voor de teelthandelingen.
Veelbelovende resultaten in de praktijk
De nieuwe versie van de Virtuele Lysimeter wordt momenteel uitgebreid getest aan de hand van metingen bij telers met chrysant, radijs, lisianthus en biologische groenten. De eerste resultaten hiervan zijn veelbelovend. De metingen uit 2025 geven een goed en duidelijk beeld van de variatie in nutriëntenconcentraties, afgezet tegen de tijd en de diepte in het bodemprofiel.
Bij nitraat zien we bijvoorbeeld dat de concentraties flink uiteenlopen: van 25 mmol/l (350 mg/l) tot lage waarden van slechts enkele mmol/l. De metingen en berekeningen in het komende jaar zullen nog meer inzicht gaan geven in de effecten van het teeltmanagement op deze uitspoelingsverliezen.
Dit project is uitgevoerd door Wageningen Research, BU Glastuinbouw en gefinancierd en gecoördineerd vanuit het innovatieprogramma Glastuinbouw Waterproof van Kennis in je Kas (KijK). Mede mogelijk gemaakt door ketenpartners Chrysant NL, YARA, LetsGrow, Sigrow, Quantified, Eurofins en Stimuleringsbudget Emissiebeperking Glastuinbouw. De proef is begeleid door telers.
